Skóra jako największy i najbardziej zewnętrznie usytuowany narząd jest jednym z głównych celów ataków wolnych rodników (FR) pochodzących zarówno z wnętrza organizmu jak i z otaczającego nas środowiska. Większość wewnętrznych FR wytwarzane jest w komórkach podczas fizjologicznych procesów takich jak np. oddychanie tlenowe mitochondriów, natomiast zewnętrzne źródła FR to otaczające nas różnorodne czynniki środowiskowe takie jak: ekspozycja na promieniowanie słoneczne, dym tytoniowy, zanieczyszczone powietrze, przemysłowe toksyny itp. Wolne rodniki są niebezpieczne dla organizmu ponieważ są to cząsteczki bardzo niestabilne i reaktywne  ze względu na występujący w ich strukturze niesparowany elektron.  Gdy w komórce jest więcej wolnych rodników niż może zostać usuniętych przez system naprawczy komórki dochodzi do stresu oksydacyjnego. Nadmiar wolnych rodników wewnątrz komórki może uszkadzać zarówno strukturę komórki jak i jej funkcje. Struktura komórek ulega zniszczeniu w wyniku uszkodzenia budujących ją elementów takich jak: DNA, białka i lipidy. Natomiast zmiany w funkcji prowadzą do zmian w ekspresji genów lub białek co pociąga za sobą często niekorzystne zmiany funkcjonowania komórki i otaczającej je macierzy zewnątrzkomórkowej. Wszystko to w sposób widoczny odbija się na naszej skórze w postaci zmniejszenia jej elastyczności i pogłębiania zmarszczek. Nasz organizm do walki z wolnymi rodnikami posiada grupę wyspecjalizowanych enzymów. Dodatkowo niektóre substancje dostarczane z zewnątrz mają zdolność bezpośredniego usuwania wolnych rodników –są to tak zwane przeciwutleniacze takie jak np. witamina E, witamina A, kwas askorbinowy oraz roślinne przeciwutleniacze. Rośliny syntetyzują i gromadzą bioaktywne wtórne metabolity, takie jak flawonoidy, karetonoidy i polifenole, które mają właściwości przeciwutleniające. Chronią one rośliny przed utlenianiem zachodzącym w wyniku ekspozycji na promieniowanie UV w ich środowisku życia. Po wyizolowaniu przeciwutleniacze roślinne są bardzo obiecującymi składnikami zapobiegającymi przedwczesnemu starzeniu się skóry, dlatego chętnie są one stosowane w kosmetologii, aby opóźnić proces jej starzenia.

W skład maści wchodzą zioła o udowodnionym działaniu antyoksydacyjnym: nagietek lekarski, rumianek pospolity, wrzos pospolity, głóg dwuszyjkowy, mniszek lekarski, pokrzywa żegawka, fiołek trójbarwny, tarczyca bajkalska.

Polecane kosmetyki ekologiczne

Na postawie:

  • Carmia Borek. Antioxidant Health Effects of Aged Garlic Extract J Nutr. 2001 Mar;131(3s):1010S-5S.
  • Joanna Kruk, Ewa Duchnik. Oxidative Stress and Skin Diseases: Possible Role of Physical Activity Asian Pac J Cancer Prev, 15 (2), 561-568.
  • Katiyar SK, Matsui MS, Mukhtar H. Kinetics of UV light-induced cyclobutane pyrimidine dimers in human skin in vivo: an immunohistochemical analysis of both epidermis and dermis. Photochem Photobiol. 2000 Dec;72(6):788-93.
  • Eggset, G., G. Volden and H. Krokan (1983) UV-induced DNAdamage and its repair in human skin in vivo studied by sensitive immunohistochemical methods. Carcinogenesis 4, 745–750.
  • D. Mu, D.S. Hsu, A. Sancar, Reaction mechanism of human DNA repair excision nuclease, J. Biol. Chem. 271 (1996) 8285–8294.
  • G. Li, V.C. Ho, p53-dependent DNA repair and apoptosis respond differently to high and low dose of ultraviolet radiation, Br. J. Dermatol. 139 (1998) 3–10.
  • Catalá A, Díaz M.Editorial: Impact of Lipid Peroxidation on the Physiology and Pathophysiology of Cell Membranes. Front Physiol. 2016 Sep 22;7:423. eCollection 2016.
  • Sharma P, Jha AB, Dubey RS, Pessarakli M. 2012. Reactive oxygen species, oxidative damage, and antioxidative defense mechanism in plants under stressful conditions. J Bot. 2012:217037.
  • Nazaruk.Antioxidant Activity and Total Phenolic Content in Cirsium Five Species From North-East Region of PolandJ Fitoterapia 79 (3), 194-196. 2007 Nov 29.
  • Bekerecioğlu M, Tercan M, Ozyazgan I.The effect of Gingko biloba extract (Egb 761) as a free radical scavenger on the survival of skin flaps in rats. A comparative study. Scand J Plast Reconstr Surg Hand Surg. 1998 Jun;32(2):135-9.
  • Katiyar SK, Perez A, Mukhtar H. Green tea polyphenol treatment to human skin prevents formation of ultraviolet light B-induced pyrimidine dimers in DNA. Clin Cancer Res. 2000 Oct;6(10):3864-9.
  • Katiyar SK, Bergamo BM, Vyalil PK, Elmets CA. Green tea polyphenols: DNA photodamage and photoimmunology. J Photochem Photobiol B.2001 Dec 31;65(2-3):109-14.
  • Yris Maria Fonseca, Carolina Dias Catini, Fabiana T.M.C. Vicentini, Auro Nomizo, Raquel Fernanda Gerlach, Maria José Vieira Fonseca. Protective effect of Calendula officinalis extract against UVB-induced oxidative stress in skin: Evaluation of reduced glutathione levels and matrix metalloproteinase secretion Journal of Ethnopharmacology 127 (2010) 596–601.
  • A. Filip, s. Clichici, D. Daicoviciu, C. Catoi, P. Bolfa, i.d. Postescu, A. Gal,  Baldea, C. Gherman, A. Muresan. Chemopreventive effects of calluna vulgaris and vitis vinifera extracts on uvb-induced skin damage in skh-1 hairless mice journal of physiology and pharmacology 2011, 62, 3, 385-392.
  • Olteanu ED, Filip A, Clichici S, Daicoviciu D, Achim M, Postescu ID, Bolfa P, Bolojan L, Vlase L, Muresan A. Photochemoprotective effect of Calluna vulgaris extract on skin exposed to multiple doses of ultraviolet B in SKH-1 hairless mice. J Environ Pathol Toxicol Oncol. 2012;31(3):233-43.
  • Bujor OC, Stefanache CP, Volf I, Danila D.Planta Med.Antioxidant capacity of Crataegus monogyna and Crataegus pentagyna leaves and fruits harvested from the Danube Delta. 2016 Dec;81(S 01):S1-S381.
  • Rabiei Kh, Bekhradnia S, Nabavi SM, Nabavi SF, Ebrahimzadeh MA. Antioxidant activity of polyphenol and ultrasonic extracts from fruits of Crataegus pentagyna subsp. elburensis. Nat Prod Res. 2012;26(24):2353-7.
  • Park CM, Cho CW, Song YS. TOP 1 and 2, polysaccharides from Taraxacum officinale, inhibit NFκB-mediated inflammation and accelerate Nrf2-induced antioxidative potential through the modulation of PI3K-Akt signaling pathway in RAW 264.7 cells. Food Chem Toxicol. 2014 Apr;66:56-64.
  • Mzid M, Ben Khedir S, Ben Salem M, Regaieg W, Rebai T. Antioxidant and antimicrobial activities of ethanol and aqueous extracts from Urtica urens. Pharm Biol. 2017 Dec;55(1):775-781.
  • Koike A, Barreira JC, Barros L, Santos-Buelga C, Villavicencio AL, Ferreira IC.Edible flowers of Viola tricolor L. as a new functional food: antioxidant activity, individual phenolics and effects of gamma and electron-beam irradiation. Food Chem. 2015 Jul 15;179:6-14.